// you're reading...

Tản văn

Đọc sách và sự gia tăng tri thức

           Tri thức tăng trưởng nhiều hay ít, nhanh hay chậm không hẳn nằm ở chỗ ta đọc nhiều hay ít. Đã có ai đó nói rằng, người suốt đời chỉ đọc có một cuốn sách cũng đáng nể không kém người đọc vạn cuốn sách. Sao vậy? Cuốn sách mà người đó đọc suốt đời phải là một cái gì đó ghê gớm, sâu thẳm không cùng nên người đọc thu hoạch gặt hái mãi mà không hết, càng đọc càng ham mê, càng muốn đọc thêm, đọc nữa, đọc rồi thể nghiệm rồi lại đọc. Và người đọc nó cũng hẳn phải là người muốn tìm hiểu điều gì đó thì tìm đến nơi đến chốn, biết đam mê lâu dài, thâm nhập kiến thức tới chỗ tột cùng uyên áo. Nếu đó là cuốn sách mà vì lý do không hiểu được mà người đọc phải đọc cả đời thì đó là điều hiếm có, vì đã không hiểu, đọc mãi không hiểu thì không thể có đam mê lâu dài. Dĩ nhiên, việc tôn sùng kẻ cả đời chỉ đọc một cuốn sách là một ý nghĩ cực đoan, nhưng có nhiều hàm nghĩa lý thú.

          Đọc những cuốn sách do những bộ óc lớn viết ra, nếu thấu triệt được, người đọc sẽ nhanh chóng lớn lên cùng với những tri thức trong cuốn sách đó. Đọc những cuốn sách thuộc loại ” dưa rau cà muống”, thì đọc nhiều chỉ thêm rối rắm, không những ít có ích lợi mà người đọc còn dễ bị nhiễm thói quen suy nghĩ nông cạn dễ dãi. Dĩ nhiên, đọc được nhiều sách tốt thì lý tưởng nhất. Trong thực tế, làm thế nào để biết sách nào tốt, sách nào không?  Phải tự suy ngẫm và đánh giá thôi, cần tự biết lựa chọn, đọc một cách có hệ thống và suy ngẫm trên cơ sở các đánh giá của người khác và phán xét của bản thân. Sự hỗ trợ của thầy, của bạn, của đồng nghiệp hết sức quan trọng.

          Sách hay thường là khó đọc, khó nắm bắt. Nhưng sách khó đọc không đương nhiên là sách hay. Muốn cho sách khó trở thành không khó đọc, cần hiểu mạch lạc, nắm cái toàn thể, cái gốc rễ. Rất nhiều người đọc sách không thèm đọc lời mở đầu, lời giới thiệu, không lướt qua cấu trúc tổng thể mà bụp vào đọc từng phần chi tiết ngay, lối ấy đương nhiên không phải là phép đọc tốt.

          Trong thời đại thông tin bùng nổ, sự tìm kiếm tri thức khá dễ dàng, người biết đọc sách cần chú ý tới việc thu nhận tư tưởng, học tập phương pháp, cách tư duy của người viết, tìm xem đâu là cái quán xuyến của cuốn sách, triết lý sâu xa của nó hơn là chú ý ghi nhớ tiểu tiết, sự kiện, vấn đề. Đọc sách phải dần hình thành nên tầm nhìn mới từ các tri thức có được.

          Đọc một cuốn sách, theo kinh nghiệm cổ nhân, cần phải  “hư tâm”, tức không định hình trước một thành kiến, một thiên kiến  có sẵn nào thì cái mới mới có thể vào. Một cái thùng đã đầy thì không thể đổ thêm mảy may. Chỉ có khoảng rỗng mới chứa thêm được cái mới. 

Kỹ năng đọc sách chỉ có thể hình thành trong chính quá trình  đọc sách   

       ( 5.4.14/ tại lậu xá Mỹ Đình/ nhân nói chuyện với đồng nghiệp về đọc một cuốn sách cụ thể )

18 people like this post.